Lekker nazomeren: 5 self-care tips voor een stabiele overgang van zomer naar herfst

Eind augustus en begin september bevinden we ons elk jaar in een bijzondere tijd. De zon heeft haar hoogste punt al een tijdje geleden bereikt—de nachten worden weer langer, de dagen korter. De temperaturen dalen langzaam maar zeker en bewolkte, frissere dagen dienen zich steeds vaker aan. “Nazomer” dekt precies de lading van de overgangsfase waarin we ons bevinden: de zomer loopt op zijn einde, maar de herfst is nog niet echt begonnen.

Daarmee is deze periode nogal moeilijk om te duiden, wat ervoor kan zorgen dat je je niet helemaal in balans voelt. Tel daarbij op dat de stralende zomerdagen ten einde lopen en dat je je vakantie waarschijnlijk al achter de rug hebt—een gedachte waar sommige mensen nogal somber van worden. Gelukkig kun je verschillende dingen doen om je in deze tijd van verandering toch evenwichtig te voelen. In deze blog leg ik je uit waarom de nazomer voor je lichaam en geest een bijzondere tijd is. Ook geef ik je 5 tips voor hoe je kunt meebewegen op de energie van de nazomer, zodat je zowel fysiek als mentaal een stabiele basis kunt creëren voor de maanden die komen gaan.

Waarom de nazomer om extra aandacht vraagt

Ayurveda kent twee belangrijke basisprincipes die keer op keer terugkomen, en die je waarschijnlijk daarom bekend in de oren klinken. De eerste: alles is continu in beweging. En de tweede: wat er in ons lichaam gebeurt, is een afspiegeling van wat er in de wereld ons heen gebeurt. Wij zijn onderdeel van het universum waarin wij leven, en zijn hier op het diepste niveau mee verbonden. De steeds weer terugkerende cyclus van seizoenen en ritmes in de natuur vindt daarom ook in ons lichaam en geest plaats. Met het veranderen van de seizoenen maken wij zelf ook telkens weer een transitie door. Omdat die transitie een verschuiving van de energieën in ons lichaam betekent, zijn we op die momenten vatbaarder voor een disbalans. Dit kun je merken doordat je mentale of lichamelijke klachten ervaart, of op een andere manier niet lekker in je vel zit of je niet evenwichtig voelt. Het kan dus zeker geen kwaad om je bewust te worden van wat je lichaam op dit moment doormaakt en haar daar zo goed mogelijk in te ondersteunen.

Van Pitta naar Vata

In de nazomer verschuift de dominante energie in de natuur langzaam van Pitta naar Vata. Pitta’s energie zorgt ’s zomers voor warmte, licht en levendigheid, terwijl Vata de herfst en vroege winter domineert met kou, droogte, helderheid en beweeglijkheid. In de nazomer en vroege herfst vallen we precies tussen deze energieën in. De overgang in temperaturen heeft een behoorlijke impact op je lichaam, en de aanpassing aan die verschuiving kost veel energie. Het is daarom niet gek als je je niet helemaal fit voelt of zelfs ziek wordt in deze tijd van het jaar.

5 self care-tips

Hoe kun je soepel meebewegen met deze verandering en ervoor zorgen dat je fysiek en mentaal in balans blijft? De sleutel zit hem in het loslaten van de zomer en je lichaam voorbereiden op de herfst, door stapje voor stapje geschikte aanpassingen te maken in je dieet en levensstijl. Zo geef je je lichaam de tijd om zich langzaam aan te passen aan alle veranderingen. Hieronder geef ik je 5 tips om je lichaam tijdens deze overgang van de seizoenen te ondersteunen, zodat je je lekker in je vel kunt blijven voelen.

1. Zorg voor hydratatie

Na de warmte van de zomer kan ons lichaam wel wat vocht gebruiken. Ondertussen maakt de droogte van de herfst ook zijn opwachting. Daarom geen slecht idee om voor een flinke dosis extra hydratatie te zorgen. Zo voorkom je dat typische droogheidsklachten later in de herfst de kop opsteken, zoals een droge huid en verstopte darmen. Bovendien kan een gebrek aan hydratatie zorgen voor onrustige gevoelens, een overactief brein en slapeloosheid. Zeker als je een Vata-persoon bent, zul je vast herkennen dat je hier vatbaar voor bent.

Veel drinken dus—zo zorg je ervoor dat je zowel lichamelijk als mentaal zonder achterstand aan de herfst begint. Drink water, het liefst op kamertemperatuur en niet ijskoud. Dat laatste zorgt al snel voor een uitgedoofd spijsverteringsvuurtje.

2. Kies voor licht verteerbare, warme maaltijden

Waar ons lichaam tijdens de zomer best wat koud en rauw voedsel kon  gebruiken, doe je er goed aan om nu weer langzaam over te stappen op warme, gekookte gerechten. Laat de salades wat vaker staan en ga voor soep en lichte stoofpotjes. Waarschijnlijk krijg je automatisch meer zin in voedzame gerechten met wat meer “body”. Je lichaam begint zich namelijk alvast voor te bereiden op het creëren van een buffertje dat het in de koude maanden nodig zal hebben.

Let op dat je niet direct overschakelt op zware maaltijden, maar kies net als in de zomer voor voeding die licht op de maag valt. Zo kan je lichaam rustig wennen aan de overgang en raakt je systeem niet ontregeld.

3. Vermijd droog & wrang en kies voor zoet, zuur & zout

Vermijd het liefst droge en wrange voedingsmiddelen, zoals walnoten, gerst, granaatappel, rijstwafels, zwarte thee, koffie en gedroogd fruit. Die versterken de droogte die je juist probeert te bestrijden. Kies in plaats daarvan voor zoete, zure en zoute smaken.

Zoete voedingsmiddelen—in Ayurveda betekent zoet niet “bomvol suiker” maar eerder “aardend en voedzaam”—geven het lichaam de kracht die het nodig heeft om zich voor te bereiden op de herfst. Quinoa, rijst, zoete aardappels, wortels, haver, en rogge zijn allemaal aanraders. 

Tijdens de zomer bouwt Pitta zich op in de lever. Dat kan ervoor zorgen dat je lichaam gifstoffen langer vasthoudt, wat weer leidt tot een gevoelige huid, prikkelbaarheid en een onrustige buik. Vooral als Pitta dominant is in je constitutie kun je hier last van hebben. Door voor zuur voedsel te kiezen, bevorder je de spijsvertering en reinig je de lever op milde wijze. Denk bijvoorbeeld aan perziken, druiven en limoenen.

Zout helpt je lichaam om het vocht vast te houden dat het nu zo hard nodig heeft. Voeg wat zout toe aan je gerechten (niet teveel) en eet wat vaker vis, zeevruchten, kaas, olijven, sojasaus en zeewier.

4. Ga voor aardende, hydraterende & verkoelende kruiden

De nazomerse mix van koelere dagen, soms een warme zomerdag en de opkomst van droge herfstlucht vraagt om een specifiek soort kruiden. Met specerijen die aarden en hydrateren creëer je een tegenwicht tegen de droogte en beweeglijkheid van Vata. Kies bijvoorbeeld voor ashwagandha om uitdroging tegen te gaan, je energie op peil te houden en stress te voorkomen. Of ga voor zoethout voor extra vocht en hydratatie. Ook tulsi is een goede keuze. Met dit kruid geef je je immuunsysteem en spijsvertering een boost. Ook bevordert het mentale rust en aarding, en brengt zo Vata in balans.

Vergeet daarnaast verkoelende kruiden niet, want ook het staartje van Pitta’s verhitte energie hangt nog in de lucht. Amalaki is bijvoorbeeld een aanrader—een kruid dat wat minder bekend is bij ons maar verkrijgbaar is bij de natuuurwinkel. Amalaki drijft overtollige hitte uit het lichaam. Daarnaast werkt als een natuurlijke ontstekingsremmer en ontgifter. Het reguleert de spijsvertering door deze te kalmeren en tegelijkertijd je spijsverteringsvuurtje lekker aan te wakkeren. Zo help je je lichaam om gifstoffen af te voeren.

5. Geef jezelf een massage

Door jezelf minstens één keer per week (maar liever nog één keer per dag) een oliemassage te geven, stoom je je huid klaar voor de droge herfst- en wintermaanden. In Ayurveda wordt zo’n massage abhyanga genoemd. Hiermee geef je je huid de vetten en hydratatie die het nodig zal hebben en geef je direct de bloedsomloop een boost. Je zult merken dat je huid de kou en wind vervolgens een stuk beter zal verdragen en er stralender uit zal zien.

Kies de fijnste olie voor jouw lichaam op basis van je constitutie (of je disbalans, laat je hierin adviseren door een Ayurvedisch arts). Vata heeft baat bij verwarmende, wat zware oliën, zoals sesam- of amandelolie. Voor Pitta zijn verkoelende en lichte oliën juist fijn, zoals kokos- of zonnebloemolie. Kapha kan het beste kiezen voor verwarmende, lichte oliën, zoals sesam-, maïs- of mosterdolie.

Meer weten over abhyanga en hoe je deze het beste kunt uitvoeren? Je vindt alle informatie in deze blog.

Hopelijk helpen deze tips je om het meeste uit de nazomer te halen en van deze mooie tijd te genieten!

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on print
Print

meer Ayurveda

Plan je kennismaking

Zin in een herfst Reset?

Doe de Test

You must be a real animal. Let us double check on that

Do the Free Test

You must be a real animal. Let us double check on that